🔎 Jakie badania krwi warto wykonać?
Zanim zaczniemy budować wymarzoną sylwetkę i poprawiać wyniki siłowe, musimy zajrzeć „pod maskę” Twojego organizmu. Podstawowe badania krwi to fundament każdej bezpiecznej i skutecznej transformacji. Dają nam bezcenną wiedzę o Twoim stanie zdrowia, pozwalają wcześnie wykryć ewentualne niedobory lub problemy i upewnić się, że działamy w optymalny dla Ciebie sposób. Traktuj to jako inwestycję w swoje zdrowie i punkt wyjścia do świadomej pracy nad swoim ciałem.
Jak przygotować się do badań?
Aby wyniki były wiarygodne, wystarczy trzymać się kilku prostych zasad:
- Pora badania: Badania wykonaj rano, najlepiej między 7:00 a 9:00.
- Odpoczynek: Przed pobraniem krwi usiądź i odczekaj spokojnie 15 minut.
- Posiłek: Ostatni posiłek zjedz na 12 godzin przed badaniem.
- Aktywność i alkohol: Na 24 godziny przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku fizycznego oraz picia alkoholu.
- Leki i suplementy: Pamiętaj, że niektóre leki i suplementy mogą fałszować wyniki. Najlepiej odstawić je przed badaniem – nawet witaminy z grupy B mogą zaburzyć diagnostykę.
Lista badań, które warto wykonać:
1. Glukoza
To podstawowy wskaźnik gospodarki cukrowej. Pozwala ocenić, jak Twój organizm radzi sobie z metabolizmem węglowodanów.
- Jak często? Minimum raz w roku, przy okazji rutynowych badań.
- Koszt: Około 13 zł.
Czy warto diagnozować u siebie insulinooporność?
Często słyszy się o diagnostyce insulinooporności, jednak warto wiedzieć, że w większości przypadków jest ona skutkiem nadwagi lub otyłości, a nie ich przyczyną. Oznaczanie insuliny na czczo czy obliczanie wskaźnika HOMA-IR ma zastosowanie głównie w badaniach naukowych. W praktyce klinicznej, bez konkretnych wskazań, nie wnosi to wiele do planu działania. Dlaczego? Bo najlepszym sposobem na poprawę wrażliwości na insulinę i tak pozostaje zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna i redukcja masy ciała.
2. Lipidogram (cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy)
Lipidogram to zestaw badań oceniający gospodarkę tłuszczową organizmu. Jest kluczowy, jeśli masz nadwagę lub otyłość, ponieważ pozwala ocenić ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
- Jak często? Warto go zbadać przed rozpoczęciem diety lub na jej początku.
- Koszt: Około 35 zł.
3. Próby wątrobowe (ALT, AST, ALP, BIL, GGTP)
Badania te pozwalają ocenić kondycję wątroby, która jest niezwykle ważna w procesach metabolicznych. Warto je wykonać, szczególnie przy nadmiernej masie ciała.
- Jak często? Jednorazowo, na początku współpracy dietetycznej lub treningowej.
- Koszt: Około 42 zł.
4. Morfologia krwi
To jedno z najważniejszych badań profilaktycznych. Daje ogólny obraz stanu zdrowia i może pomóc we wczesnym wykrywaniu wielu nieprawidłowości, w tym anemii czy stanów zapalnych.
- Jak często? Profilaktycznie raz w roku.
- Koszt: Około 20 zł.
5. Ferrytyna (szczególnie u kobiet)
Ferrytyna to białko magazynujące żelazo. Jej poziom jest najlepszym wskaźnikiem zapasów tego pierwiastka w organizmie. Badanie to jest szczególnie ważne dla kobiet (ze względu na menstruację), ale także dla osób na dietach roślinnych lub odczuwających chroniczne zmęczenie.
- Jak często? Raz w roku, zwłaszcza przy objawach niedoboru żelaza (zmęczenie, osłabienie, bladość skóry).
- Koszt: Około 48 zł.
Badania, które warto rozważyć dodatkowo:
1. Kreatynina
Badanie to ocenia funkcjonowanie nerek. Szacuje się, że nawet 10% Polaków może mieć problemy z nerkami, dlatego warto kontrolować ten parametr, zwłaszcza jeśli masz nadciśnienie tętnicze lub cukrzycę typu II.
- Jak często? Profilaktycznie raz na kilka lat.
- Koszt: Około 14 zł.
Warto wiedzieć: Suplementacja kreatyną może podnosić poziom kreatyniny we krwi. Taki wynik nie musi od razu oznaczać problemów z nerkami. Jeśli chcesz uzyskać w pełni miarodajny wynik, konieczne będzie odstawienie suplementu na pewien czas przed badaniem.
2. Witamina D – 25(OH)D
Nawet 90% Polaków ma niedobór witaminy D. Badanie jej stężenia pozwala precyzyjnie dobrać dawkę suplementacji, co jest kluczowe dla odporności, zdrowia kości i ogólnego samopoczucia.
- Jak często? Przed rozpoczęciem suplementacji, a następnie kontrolnie po 3-6 miesiącach.
- Koszt: Około 70 zł.
Aktualne wytyczne (2023) dotyczące suplementacji witaminy D:
- Optymalne stężenie: 30–50 ng/mL
- Noworodki i niemowlęta (0–12 miesięcy): 400–600 IU/dziennie
- Dzieci (1–10 lat): 600–1000 IU/dziennie
- Nastolatki (11–18 lat): 1000–2000 IU/dziennie
- Dorośli (19–65 lat): 1000–2000 IU/dziennie
- Seniorzy (>65 lat): 1000–4000 IU/dziennie
- Kobiety w ciąży i karmiące: 2000 IU/dziennie (zalecana kontrola stężenia)
W przypadku stwierdzonego niedoboru lekarz lub dietetyk może zalecić wyższe dawki lecznicze (np. 4000-7000 IU/dziennie) przez określony czas.
Podsumowanie
Podstawowe badania krwi to niewielki wydatek, a wiedza, którą dzięki nim zyskasz, jest bezcenna. Pozwoli Ci to bezpiecznie i efektywnie pracować nad swoim celem. Pamiętaj, jeśli którykolwiek z wyników budzi Twoje wątpliwości, skonsultuj się ze mną lub z lekarzem.
👉 Kliknij i zamów dietę!
